1. Recruitment tips
  2. Marktinformatie
  3. Statistieken en Trends
  4. Willem Vermeend: Bedrijven moeten verder kijken dan Europa

Willem Vermeend: Bedrijven moeten verder kijken dan Europa

Willem Vermeend: Bedrijven moeten verder kijken dan Europa
Op het Monster Year Event gaf Willem Vermeend – voormalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en momenteel internetondernemer – vijf trends die cruciaal zijn voor bedrijven die mee willen doen de komende jaren. We vroegen hem om een toelichting op deze en andere zaken.

U noemt Human Capital de belangrijkste productiefactor van de toekomst.

Ja, dat is het nu al. Maar dat staat in geen enkel economieboek. Kennis wordt steeds belangrijker. Dus daar moet je nu al naar op zoek. Bedrijven met toptalent zijn de winnaars van vandaag en morgen.

Wat moeten bedrijven dan concreet doen?

Je moet niet alleen kijken naar je huidige productie en dienstenpakket, maar vooral ook naar de toekomst. Door de opmars van opkomende economieën, zoals China, India, Rusland, Brazilië — de tweede trend — en de wereld van het internet zal dit pakket snel verouderen. Je moet voortdurend innoveren.

Bij de aanname van personeel moet je daar nu al mee rekening mee houden. Je moet dus talenten aantrekken die verder kijken dan Europa. De meeste Europese landen worden de komende jaren geconfronteerd met een lage economische groei (1 tot 2 procent). Veel Europese bedrijven zullen daarom verder van huis naar extra omzet moeten zoeken. In de opkomende landen ligt de groei tussen de 4 en 9 procent per jaar.

Bedrijven zullen zich dus meer op de opkomende economieën moeten richten?

Je moet wel. Daar wordt het geld straks verdiend. Welk product je ook hebt, je zult moeten leren dat je ook buiten Europa omzet zal moeten genereren. Een van onze bedrijven heeft bijvoorbeeld een website in China opgezet voor een Nederlandse bloemenkweker. De verkoop via die site loopt als een trein. De site is in het Chinees en opgezet met inachtneming van de Chinese cultuur. Met Engels red je het niet. Je moet in de landstaal communiceren. Think global, act local.

En internet speelt daarin een belangrijke rol?

Absoluut. De digitalisering van de samenleving is spectaculair. Dat is de derde trend. Die gaat zo snel dat economen de effecten nog amper hebben kunnen meten. Het is een van de snelste wijzigingen in de wereldeconomie. En we staan pas aan het begin. De komende jaren worden miljarden apparaten aan het web gekoppeld. Ook 3D–printtechnologie zal tot nieuwe vorm van werken en producties leiden. Wie daar niet snel genoeg op inspeelt, verliest de slag.

Wat betekent dit voor bedrijven?

Als je als bedrijf niet wordt gevonden op internet, besta je gewoon niet. Dat kost dus omzet. Je moet 24 uur per dag gevonden worden. En 24 uur per dag aantrekkelijk worden gevonden. Zorg dat je over de modernste website beschikt die ook optimaal bereikbaar is voor het mobiele internet. Het web wordt in toenemende mate mobiel, we gaan naar de smartphone– en tableteconomie. Dat geldt ook voor werving en selectie.

Daarbij draait het ook om innovatie. De vierde trend die u noemt.

Innovatie is de motor van elk bedrijf. Als je niet innoveert is het afgelopen. Producten en diensten die wij nu bedenken, zijn vaak al binnen een jaar gekopieerd. Dus je moet voortdurend vernieuwen. Dat geldt voor alle bedrijven. Mensen denken bij innoveren vaak alleen aan technologieën, maar ook diensten kun je innoveren. Hoe je het ook wendt of keert, je ontkomt er niet aan om te innoveren. En daar de beste mensen voor in huis halen. Creatieve en ondernemende medewerkers zijn goud waard.

Hoe moeten bedrijven dat doen?

Je moet nu al bezig zijn met de medewerkers van morgen. Je moet nu al op zoek gaan naar toptalenten, want die zijn schaars. En je hebt zeker talenten nodig uit de internetgeneratie. Talentscouting wordt buitengewoon belangrijk. Van belang is ook dat bedrijven hun medewerkers in staat stellen extra opleidingen en trainingen te volgen. Dat geldt ook voor oudere werknemers die bij de toenemende algemene krapte op de arbeidsmarkt, die naar verwachting na 2016 zal gaan optreden, hard nodig zijn.

Maar dan leid je ze zelf op en dan gaan ze gratis weg?

Of ze weg gaan heb je vaak zelf in de hand. Zorg voor een optimaal werkklimaat met een grote mate van eigen verantwoordelijkheid en mooie kansen op ontplooiing. In de bedrijven waarbij ik betrokken ben, hebben we daarnaast veelal een aandelenregeling. Medewerkers kunnen in aanmerking komen voor aandelen in het bedrijf als onderdeel van hun beloningspakket. De nieuwe generatie werknemers spreekt dat zeer aan. Ze vinden dat vaak interessanter dan een hoger salaris. Het komt ook voor dat bedrijven hun studieschuld overnemen als ze een contract tekenen dat ze drie jaar blijven. Ook het aanbod van een carrièreplanning met nieuwe opleidingsmogelijkheden en studies blijkt goed uit te pakken.

Veel personeel is moeilijk te vinden, terwijl er een half miljoen werklozen zijn. Hoe verklaart u deze enorme mismatch op de arbeidsmarkt?

We hebben vooral een gebrek aan technisch opgeleide mensen op alle niveaus. Deze mismatch op de arbeidsmarkt komt vooral doordat techniek bij veel leerlingen en studenten een slecht imago heeft. Wij kunnen van Duitsland leren hoe dat anders en beter kan. Begin al op de lagere school te laten zien hoe leuk techniek is. Betaal technici beter dan managers. Dat leidt, zo zie ik in Duitsland, al tot een beter imago.

Ook vakscholen dragen bij tot meer leerlingen die de techniek in gaan. Verlaag de collegegelden voor technische opleidingen en geef de leerlingen baangaranties. Met die aanpak krijgen we meer technisch opgeleide mensen in ons land.

En stop ook met al die kostbare pretopleidingen die veelal tot werkloosheid leiden. Je kunt alles studeren in dit land, terwijl het rendement op veel van die opleidingen buitengewoon laag is. Afschaffen die pretvakken. Ook moet de selectie aan de poort van Universiteiten en HBO’s hoger worden; ons land telt te veel uitvallers.

Een van de andere trends die u noemt is Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Wat bedoelt u daarmee?

Als een bedrijf talenten wil aantrekken dan zal het in ieder geval maatschappelijk gezien een goed imago moeten hebben. Als je geen goed imago hebt, verlies je een deel van de internetgeneratie.

Hoe kom je aan een goed imago?

Wees duurzaam en toon je betrokkenheid bij de samenleving. Zorg dat je bij de beste werkgevers in Europa behoort. Verdiep je in de interesses en wensen van de nieuwe generatie werknemers. Zorg voor de mogelijkheid van een goede combinatie privé–werk. Maak het mogelijk dat ze hun eigen internetapparatuur ook op het werk mogen gebruiken, bied ze uitdagende opleidingskansen.

Daarnaast: werk niet meer met hiërarchische leiders, maar met inspirerende aanvoerders. Die door medewerkers worden gewaardeerd om hun kennis van zaken en die al ruimte bieden voor de creativiteit en talenten van hun medewerkers. Maak afspraken over targets en output en bied medewerkers de mogelijkheid de werkuren en plaats van werk voor een deel zelf te bepalen.

Denkt u dat we in de toekomst ook steeds meer gaan flexwerken?

We zitten op dit moment al in de Europese kopgroep. Bovendien laat onderzoek zien dat de meeste jongeren het liefst gewoon een vast contract willen. Uit onderzoek weten wij ook dat bedrijven met relatief veel vast personeel gewoon beter presteren. Innovatieve bedrijven zijn vaak bedrijven met een harde kern vast personeel en een flexibele schil eromheen. Dat is de trend. Je moet een deel vasthouden. Te veel flexibiliteit werkt niet, want je raakt je talenten kwijt. Als je een te grote flexibele schil hebt, kun je niet innoveren. Want kennis en kunde loopt steeds de deur uit.

Hoe lang denkt u dat de crisis op de arbeidsmarkt nog duurt?

De crisis is nog niet voorbij. Als ik afga op de internationale voorspellingen van internationale economische denktanks dan wordt 2013 een overgangsjaar. Er zijn wel aanwijzingen en lichtpuntjes die er op wijzen dat de Nederlandse economie in de tweede helft van 2013 zal opkrabbelen.

Wat moeten we als Nederland doen om de arbeidsmarkt vlot te trekken?

In ieder geval niet bij de pakken neerzitten. Weg met het doemdenken en somberen. Internationaal staat onze economie er nog steeds goed voor. We staan op plaats vijf van de wereldranglijst van sterke economieën. Bovendien is Nederland na Luxemburg het tweede rijkste land van Europa. Ophouden met zeuren dus.

Wel moeten we op zoek naar extra economische groei waarmee we nieuwe werkgelegenheid kunnen creëren. De beste en snelste mogelijkheid loopt via het internet. We moeten Nederland uitbouwen tot een wereldspeler op het vlak van internettoepassingen zoals e–government, e–commerce , e–health en digitaal onderwijs.

Als je wilt scoren, moet je een stip op de horizon zetten die aansprekend is voor de toekomst. Nederland zou daarom een echt internetland moeten worden. Als ze in de wereld aan internet denken, moeten ze meteen aan Nederland denken. Zorg dat je in het hele land in alle steden en dorpen de beschikking over supersnel internet en wifi hebt.

Wat winnen we daarmee?

Dat leidt tot nieuwe vormen van werk, nieuwe bedrijven en stimuleert de lokale en regionale economie. Digitalisering heeft een enorm vliegwieleffect. We zijn nu een middenmoter op het terrein van internet. Maar die positie dreigen we te verliezen doordat overheid en bedrijfsleven te weinig met internettoepassingen werken en ook omdat we een gebrek aan technisch personeel hebben.

Komt het nog wel goed met Nederland?

Jawel, zoals gezegd zijn we nog steeds een van de rijkste landen ter wereld en we hebben een sterk bedrijfsleven. Alleen moeten we nu zorgen dat we heel snel innoveren. Anders redden we het niet.

Dit bericht is ook verschenen in HR talk op HR netwerk. Op HR Talk geeft Monsterboard, samen met andere kennisdragers, visie op ontwikkelingen en trends uit de wereld van werk.